PULSE OXIMETER

ชื่อเรียก
ภาษาอังกฤษ : Pulse Oximeter
ภาษาไทย : เครื่องวัดเปอร์เซ็นต์ความอิ่มตัวออกซิเจน ในเลือด
ชื่ออื่นๆ : Oxygen Saturation , Pulse Saturation ตามผู้ใช้งานเรียก

นิยามของ PULSE OXIMETER

  1. ตรวจวัดความอิ่มตัวออกซิเจนของฮีโมโกลบินจากชีพจร
  2. รวมการวัดระดับออกซิเจนและคลื่นการไหลเวียนโลหิตเข้า ด้วยกัน
  3. ใช้เป็นเครื่องมือต่อเนื่องแบบไม่คุกคามในการวัดระดับ ความอิ่มตัวออกซิเจนของฮีโมโกลบินในเลือดแดง
  4. ใช้ติดตามภาวะขาดออกซิเจนในผู้ป่วยที่อาจขาดอากาศ หรือเสมหะมากไม่รู้ตัว
  5. ใช้ติดตามออกซิเจนในเลือดต่ำ (hypoxemia) 

ประวัติ

Pulse Oximeter ถูกคิดค้นและพัฒนาอย่างต่อเนื่องในระยะ 40 ปีมานี้ โดยเริ่มจาก Nihon Kohden เมื่อกลางปี 1970 หลังจากปี 1970 ถูกพัฒนาโดย Scott Wilber Biox  และต้นปี 1980 ถูกพัฒนาโดย Nellcor และ Biox ปี 1980 ถูกกำหนดเป็นมาตรฐาน โดยมีการใช้กันอย่างแพร่หลาย และมีการเรียกว่า เสมือนเป็น

ข้อดีของ PULSE OXIMETER

  1. ไม่รุกล้ำ
  2. ใช้งานง่าย ไม่ซับซ้อน
  3. ค่าใช้จ่ายในการตรวจวัดไม่สูง
  4. สามารถใช้งานได้กับทุกเพศ ทุกวัย 

หลักการตรวจวัดความอิ่มตัวออกซิเจนของฮีโมโกลบินจากชีพจร
Pulse Oximeter วัดความอิ่มตัวออกซิเจนของฮีโมโกลบินในหลอดเลือดแดง (arterial oxygen saturation) โดยอาศัยหลักการดูดซับคลื่นแสงที่แตกต่างกัน

ฮีโมโกลบินที่จับกับออกซิเจน (Oxyhemoglobin : HbO2) ดูดซับคลื่นแสงช่วงความยาวคลื่น 600-750 นาโนเมตร (คลื่นแสงสีแดง)    

ฮีโมโกลบินที่ไม่จับกับออกซิเจน (Deoxyhemoglobin หรือ Reduced hemoglobin : HbR) ดูดซับคลื่นแสงความยาวคลื่น 850-1000 นาโนเมตร (คลื่นอินฟาเรด)
หลักการตรวจวัดความอิ่มตัวออกซิเจนของฮีโมโกลบินจากชีพจร  คุณสมบัติการดูดซับคลื่นแสงของ HbO2 และ HbR      

 

Pulse Oximeter ประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ

ตัวตรวจวัด (Probe) ทำหน้าที่ปล่อยและรับคลื่นแสง ตัวปล่อยคลื่นแสง (Light-Emitting Diode : LED) และตัวรับสัญญาณ (Photodetector) 

มอนิเตอร์ (Monitor) แสดงค่าและรูปคลื่นต่างๆ 

หลักการดูดซับคลื่นแสงในช่วงต่างๆ 

  1. เครื่องจะปล่อยคลื่นแสง 2 ช่วงคลื่น คือ คลื่นความยาว 660 และ 940 นาโนเมตร เมื่อคลื่นแสงเดินทางผ่านเนื้อเยื่อ ตัวรับสัญญาณจะแยกความแตกต่างของคลื่นแสง
  2. ช่วงที่ไม่มีเลือดไหลผ่าน (non-pulsatileflow หรือ direct current light : DC) ซึ่งเป็นการดูดซับคลื่นแสงของเนื้อเยื่อ (กระดูก กล้ามเนื้อ เนื้อเยื่ออ่อน)
  3. ช่วงที่มีการไหลผ่านของเลือดในหลอดเลือดแดงตามการบีบตัวของหัวใจ (pulsatile flow หรือ alternating current light : AC)าปกติ > 97% ซึ่งประมาณ = PaO2 97 mmHg.

การคำนวณอัตราส่วนการดูดซับคลื่นแสง (R) และค่าความอิ่มตัวออกซิเจนของฮีโมโกลบิน (SPO2)    

พบว่าที่ค่า R เท่ากับ 1 SpO2 จะเท่ากับร้อยละ 85 

การรายงานค่าของ PULSE OXIMETER

  1. หน่วยเป็น % = % ของฮีโมโกลบินที่จับกับออกซิเจน 
  2. ค่าปกติ > 97% ซึ่งประมาณ = PaO2 97 mmHg.

PaO2 : Partial pressure of arterial oxygenation
คือแรงดันของออกซิเจนที่ละลายอยู่ในพลาสมา เป็นตัวบอกให้ทราบถึงภาวะออกซิเจนในร่างกาย

ประเภทของ PULSE OXIMETER  

Handheld  
Stand alone monitor
Integrated into multi parameter monitor  

ส่วนประกอบของ PULSE OXIMETER

  1. ตัวเครื่อง
  2. Sensor
  3. Sensor lead cable
  4. Electric cable
  5. Battery

ประเภทของ SENSOR

     Reusable ………… Life time 1 years
     Disposable (Single patient use) ………… Life time 30-90 days

ประเภทของ SENSOR ตามการใช้งาน

  1. Finger Clip
  2. Y-Sensor ใช้ในเด็กเล็กและทารกแรกเกิด 
  3. Ear Clip
  4. Nose Clip
  5. Forehead

การเตรียมใช้งาน

  1. ตรวจสภาพตัวเครื่อง Cable Sensor สายไฟ ปลั๊ก
  2. มีสัญญาณไฟ แสดงสภาวะไฟเข้าเครื่องแล้ว
  3. ภายใน 10 วินาที หลังจากติด Sensor เครื่องควรจะแสดงค่า Pulse , SpO2
  4. Alarm เมื่อปลั๊กหลุด ไฟฟ้าดับ Sensor หลุด
  5. ตั้งค่า High, Low Alarm (Pulse , SpO2) ที่เหมาะสม
  6. ตรวจค่า Pulse ต้องเท่ากับ HR ที่ฟังได้หรือจาก EKG
     

 การใช้งานเครื่อง

  1. เสียบไฟฟ้าตลอด
  2. เลือก Sensor แบบที่เหมาะสม
  3. เลือกจับ Sensor ในตำแหน่งที่ชีพจรแรงปกติ คนละข้างกับการวัด BP
  4. ให้ความสำคัญต่อ Alarm ตั้งค่าเหมาะสม
  5. สังเกตระดับเสียงของสัญญาณเตือน
  6. ปรับความเข้มของหน้าจอ
  7. ติดตาม Trends
  8. เปลี่ยนตำแหน่ง Sensor เป็นระยะ (ทุก 4 ชม. หรือ 1 ชม.ในภาวะ Low Perfusion)

การบำรุงรักษา

     1. ระบบไฟฟ้าและแบตเตอรี่

  1. เสียบไฟฟ้าตลอดการใช้งานเพื่อชาร์จแบตเตอรี่
  2. ทำความสะอาดด้วยผ้าแห้ง

      2. ตัวเครื่อง Auto calibrate ก่อนใช้งานทุกครั้ง

  1. ห้าม! ให้น้ำเกลือ น้ำ ความชื้น เลอะ ต้องคอยสังเกตและเช็ดทันที
  2. กดปุ่มสัมผัส อย่างเบามือ เมื่อไม่ได้ดังใจอย่ากดซ้ำๆแรงๆ
  3. ห้าม!วางของ กดทับ รองเขียน
  4. ห้าม!คลุมผ้าขณะใช้งาน ต้องรอให้เย็น
  5.  วางไว้ที่ที่เหมาะสม เห็นชัด เอื้อมมือปรับได้ง่าย ไม่ให้ผู้ป่วยกระชาก

     3. Sensor

  1. ทำความสะอาดด้วยผ้าแห้งหรือผ้าหมาดๆ
  2. ห้าม! ติดหรือพันด้วยพลาสเตอร์ ให้ใช้วัสดุที่ไม่มีความเหนียว
  3. ถ้าแบบ Finger clip จับไม่แน่นใ ห้เปลี่ยนตำแหน่งหรือขนาดใหม่ ห้าม! พันติด
  4. จัดให้เรียบร้อยไม่ให้พันตัวผู้ป่วย ไม่ให้ผู้ป่วยนอนทับ หรือระวังถูก หนีบ เช่น จากประตูตู้อบเด็ก เหล็กกั้นตียง
  5. ห้าม!เปิดเครื่องทิ้งไว้โดยไม่จับ Sensor
  6. อย่าให้เปื้อนสิ่งชื้นสกปรก เช่น เลือด หนอง เสมหะ ต้องเช็ดทันที
  7. ห้าม! ดึงที่ Cable ให้จับที่ตัว Sensor
  8. เสียบ Cable กับตัวเครื่องตามตำแหน่ง Marker ไม่ได้อย่าฝืน 

การสอบเทียบ

  1. ตามคู่มือการสอบเทียบของเครื่อง Master และยี่ห้อ/รุ่น ของ Pulse Oximeter
  2. เกณฑ์การยอมรับขึ้นอยู่กับลูกค้า และสเป็คเครื่อง
  3. รายงานค่าเป็นเปอร์เซ็นต์ความอิ่มตัวของออกซิเจน ในเม็ดเลือดแดง

อาการเสียที่พบบ่อย

สาย Probe ขาด 
เกิดจาก การใช้งานโดยการดึงที่สาย Cable
การแก้ไข ควรจับที่ตัว Sensor แล้วปลดออก

แบตเตอรี่เสื่อม
เกิดจาก การปล่อยวางเครื่องไว้จนแบตเตอรี่หมดเป็นเวลานาน
การแก้ไข ควรชาร์จแบตเตอรี่เป็นระยะๆ เพื่อไม่ให้แบตเตอรี่เสื่อม

ตัวแทนจำหน่าย

  1. โซวิค Novametrix Oxypleth , Philips
  2. สุพรีมส์ โปรดักส์ Ohmeda
  3. ชีโร่ เมดิคอล Criticare
  4. ไพรม์เมดิคอล Masimo
  5. อีฟอร์แอล BCI

 NELLCOR BEDSIDE PULSE OXIMETER      

HANDHELD PULSE OXIMETERS 



 

MASIMO

  

ย้อนกลับ
Copyright © 2007 - 2008 BJM Engineering System Co., Ltd. All rights reserved.